11 ข้อควรรู้เกี่ยวกับ "คอมบูชะ" (Kombucha)
11 ข้อควรรู้เกี่ยวกับ "คอมบูชะ" (Kombucha)
สายสุขภาพต้องเคยได้ยินชื่อ เครื่องดื่มที่เรียกกันว่า Kombucha (คอมบูชะ หรือ คอมบูชา) รวมทั้งสรรพคุณมากมายที่เล่าลือกันว่า คอมบูชะเป็น “ชาหมักเพื่อชีวิต” ที่ช่วยแก้ปัญหาได้ตั้งแต่ผมร่วงไปจนถึงป้องกันโรคมะเร็ง
แต่จริงๆ แล้ว คอมบูชะคืออะไร ประกอบไปด้วยส่วนผสมอะไรบ้าง และมีประโยชน์ต่อสุขภาพของเราแค่ไหนกัน วันนี้ เรามีความจริง 10 ข้อเกี่ยวกับคอมบูชะที่คุณควรรู้มาฝาก
1. ต้นกำเนิดจากจีน ชื่อจากคุณหมอเกาหลี
หลักฐานทางประวัติศาสตร์เชื่อว่า คอมบูชะมีต้นกำเนิดอยู่ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศจีน เมื่อราว 220 ปีก่อนคริสตกาล โดยในสมัยนั้นเครื่องดื่มชนิดนี้ได้ชื่อว่ามีสรรพคุณในการเยียวยาสุขภาพหลายด้าน แต่ชื่อ Kombucha นั้นกลับมีที่มาจากแพทย์ชาวเกาหลี Dr.Kombu ที่เป็นผู้นำชาหมักชนิดนี้เข้าไปยังประเทศญี่ปุ่นเพื่อใช้รักษาจักรพรรดิอิงเงียว คอมบูชะเริ่มเป็นที่แพร่หลายในทวีปยุโรปราวต้นศตวรรษที่ 20 หลังจากมีงานวิจัยในสวิตเซอร์แลนด์ที่ระบุว่าคอมบูชะมีคุณประโยชน์ต่อร่างกายมนุษย์เช่นเดียวกับโยเกิร์ต
2. ชาหมัก “คอมบูชะ” หมักจากอะไรบ้าง?
คอมบูชะเป็นชาที่หมักจากชาดำหรือชาเขียว น้ำตาล ยีสต์ และจุลินทรีย์บางชนิด โดยในระหว่างกระบวนการหมักที่ใช้เวลาราวหนึ่งสัปดาห์จะเกิดกรดน้ำส้ม (acetic acid) กลิ่นแอลกอฮอล์อ่อนๆ และแก๊สที่ให้ความซ่า นอกจากนั้น ส่วนผสมดังกล่าวยังทำให้คอมบูชะอุดมไปด้วยจุลินทรีย์สายพันธุ์ดี (Probiotics) เป็นจำนวนมาก
3. “คอมบูชะ” ดีต่อระบบย่อยอาหาร
เมื่อในกระบวนการหมักคอมบูชะก่อให้เกิดจุลินทรีย์สายพันธุ์ดีหรือโพรไบโอติกส์เป็นจำนวนมาก เครื่องดื่มชนิดนี้จึงส่งคุณประโยชน์ต่อระบบย่อยอาหารของร่างกาย รวมทั้งยังอาจช่วยรักษาและป้องกันโรคเกี่ยวกับทางเดินอาหารบางชนิด เช่น ท้องเสีย ลำไส้อักเสบ ลำไส้แปรปรวน ฯลฯ
นอกจากนั้น เมื่อร่างกายสูญเสียโพรไบโอติกส์จากการรับประทานอาหารที่ไม่สะอาดและการใช้ยาบางชนิด คอมบูชะยังช่วยทดแทนโพรไบโอติกส์ที่ขาดไป ทำให้ระบบต่างๆ ในร่างกายทำงานได้ตามปกติและมีภูมิคุ้มกันที่แข็งแรง
4. อุดมด้วยสารต้านอนุมูลอิสระ
เพราะมีส่วนประกอบหนึ่งจากชาเขียว คอมบูชะจึงอุดมไปด้วยสารต้านอนุมูลอิสระที่ช่วยชะลอความเสื่อมของเซลล์ในร่างกาย ช่วยกระตุ้นการเผาผลาญแคลอรี และลดไขมันหน้าท้อง
5. ป้องกันการติดเชื้อแบคทีเรีย
กรดน้ำส้มที่เกิดขึ้นระหว่างกระบวนการหมักคอมบูชะมีคุณสมบัติช่วยกำจัดแบคทีเรียหรือจุลินทรีย์ที่เป็นอันตรายต่อร่างกาย การดื่มคอมบูชะเป็นประจำจึงสามารถช่วยป้องกันการติดเชื้อแบคทีเรียในร่างกาย รวมถึงยีสต์แคนดิดา (Candida) ที่เป็นอันตรายต่อมนุษย์ โดยคุณสมบัติข้อนี้ของคอมบูชะจะส่งผลถึงแบคทีเรียที่เป็นอันตรายเท่านั้น แต่จะไม่ทำให้โพรไบโอติกส์หรือจุลินทรีย์สายพันธุ์ดีลดลงแต่อย่างใด
6. “คอมบูชะ” ดีต่อหัวใจจริงหรือไม่?
ชา โดยเฉพาะชาเขียว มีคุณสมบัติช่วยลดไขมันเลว (LDL) และรักษาสมดุลไขมันดี (HDL) ทำให้สามารถลดคลอเรสเตอรอลที่สะสมอยู่ตามผนังหลอดเลือดที่อาจนำไปสู่โรคหัวใจและหลอดเลือดได้
จากงานวิจัยที่ใช้หนูเป็นตัวทดลองยังบอกอีกว่า คอมบูชะที่มีส่วนประกอบหลักคือ ชาเขียว สามารถช่วยลด LDL และเพิ่ม HDL ได้ภายใน 30 วัน แม้ปัจจุบันยังไม่มีการทดลองในคนเกี่ยวกับประสิทธิภาพของคอมบูชะที่ส่งผลถึงโรคหัวใจและหลอดเลือดว่าเกี่ยวข้องกันอย่างไรบ้าง แต่การทดลองในหนูดังกล่าว รวมทั้งความจริงที่ว่าผู้ที่ดื่มชาเขียวเป็นประจำมีโอกาสเสี่ยงเป็นโรคหัวใจน้อยกว่าคนทั่วไป 31% ก็ดูจะเป็นข้อมูลที่สนับสนุนความเป็นไปได้ว่า คอมบูชะน่าจะสามารถช่วยลดโอกาสเสี่ยงโรคหัวใจได้เช่นกัน
7. “คอมบูชะ” ลดน้ำตาลในเลือด ชัวร์หรือมั่ว?
เช่นเดียวกับคุณสมบัติในการลดไขมันเลวและเพิ่มไขมันดีในร่างกาย งานวิจัยเกี่ยวกับประสิทธิภาพของคอมบูชะยังพบอีกว่า เมื่อทดลองให้หนูที่มีระดับน้ำตาลในเลือดสูงกินคอมบูชะติดต่อกัน 30 วัน ร่างกายของพวกมันจะย่อยคาร์โบรไฮเดรตได้ช้าลง ทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดลดลงตามไปด้วย และในการทดลองกลุ่มตัวอย่าง 300,000 รายที่ดื่มชาเขียวเป็นประจำ ก็พบว่าคนกลุ่มนี้มีความเสี่ยงในการเป็นโรคเบาหวานลดลง 18% ซึ่งแม้ว่าเราอาจยังต้องการการทดลองประสิทธิภาพของคอมบูชะในคนมากกว่านี้ แต่ก็มีความเป็นไปได้สูงว่า ชาเขียวที่มีอยู่ในคอมบูชะจะช่วยลดระดับน้ำตาลในเลือดและอาจส่งผลดีต่อผู้ป่วยเบาหวาน
8. “คอมบูชะ” อาจช่วยลดความเสี่ยงมะเร็ง
มีงานวิจัยในห้องปฏิบัติการที่พบว่า สารโพลิฟีนอล (Polyphenols) และสารต้านอนุมูลอิสระในคอมบูชะสามารถช่วยยับยั้งการกลายพันธุ์ของเซลล์ในร่างกายและป้องกันการเติบโตของเซลล์มะเร็งได้ แต่กลไกดังกล่าวเกิดขึ้นอย่างไรนั้นยังคงต้องรอการศึกษาเพิ่มเติมที่มีรายละเอียดมากกว่านี้
9. กระบวนการหมักและภาชนะต้องถูกสุขอนามัย
แม้หลายคนจะเชื่อว่าคอมบูชะมีประโยชน์ต่อสุขภาพในหลายๆ ด้าน แต่อย่าลืมว่าการทดลองในมนุษย์ยังคงมีจำกัด และเรายังคงต้องการการศึกษาเกี่ยวกับผลกระทบด้านอื่นๆ ของคอมบูชะด้วย นอกจากนั้น อีกสิ่งหนึ่งที่ลืมไปไม่ได้เลยคือ เราควรเลือกบริโภคคอมบูชะที่ได้รับการหมักอย่างถูกสุขอนามัย รวมทั้งบรรจุในภาชนะที่เหมาะสม เพราะกระบวนการหมักที่ไม่สะอาดจะก่อให้เกิดการปนเปื้อนเชื้อโรคที่เป็นอันตราย ส่วนภาชนะเหล็กและเซรามิกเคลือบ จะทำปฏิกิริยากับกรดในคอมบูชะ ก่อให้เกิดสารพิษที่เป็นอันตรายถึงขั้นร้ายแรงต่อชีวิตได้
10. ฉลาดเลือก
หากสนใจอยากลองหาคอมบูชะมาดื่ม เราแนะนำให้เลือกซื้อจากแบรนด์ที่เชื่อถือได้ เพราะมีแนวโน้มว่าจะถูกสุขอนามัยและมีคุณภาพกว่าคอมบูชะแบบโฮมเมด โดยเฉพาะว่าคอมบูชะแบบโฮมเมดบางรายอาจมีปริมาณแอลกอฮอล์สูงถึง 3% ในขณะที่ของแบรนด์คุณภาพมีแอลกอฮอล์น้อยกว่า 0.5% ที่สำคัญอีกอย่าง อย่าลืมเช็คปริมาณน้ำตาลในส่วนผสมด้วย เพราะการจะดื่มคอมบูชะให้ได้ประโยชน์มากกว่าโทษ ไม่ควรจะมีน้ำตาลในปริมาณมาก
11."คอมบูชา" ฮาลาลหรือเปล่า?
หลายคนสงสัยว่าคอมบูชามีแอลกอฮอล์หรือไม่ จริงอยู่ว่ามีแอลกอฮอล์ แต่ปริมาณแอลกอฮอล์ไม่ได้สูงมากเหมือนที่พบในเบียร์หรือไวน์ ปริมาณแอลกอฮอล์นั้นใกล้เคียงกับที่พบในน้ำผลไม้และเครื่องดื่มไม่มีแอลกอฮอล์อื่นๆ ตามร้านค้าทั่วไป ซึ่งหมายความว่าแทบจะไม่มีโอกาสเมาได้เลยหากดื่มเครื่องดื่มคอมบูชา ในความเป็นจริง กล้วยสุกมีแอลกอฮอล์ตามธรรมชาติมากกว่า!
แม้ว่าการหมักอาจส่งผลให้เกิดแอลกอฮอล์ แต่อาหารหมัก เช่น ซาวเคราต์ กิมจิ หรือคีเฟอร์ ถือเป็นอาหารฮาลาล ตามที่ Saeed A. Hayek , Ph.D. นักวิทยาศาสตร์ด้านอาหารจากสภาอาหารและโภชนาการอิสลามแห่งอเมริกา กล่าวไว้ว่า “กระบวนการหมักส่วนใหญ่จะไม่ผลิตเอธานอลในระดับที่ทำให้เอธานอลนั้นถูกห้ามในศาสนาอิสลามหรือไม่ฮาลาล ตัวอย่างเช่น โยเกิร์ตและผักดองเป็นอาหารหมักที่มีเอธานอลตกค้าง ซึ่งถือว่าฮาลาลได้ อาหารหมักที่ถือเป็นอาหารฮาลาลหลักคือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์”
แม้ว่าคอมบูชาจะมีปริมาณแอลกอฮอล์ต่ำ แต่ชาวมุสลิมถือว่าฮาลาลเนื่องจากเป็นผลผลิตจากกระบวนการหมักตามธรรมชาติ เนื่องจากกระบวนการนี้เกิดขึ้นตามธรรมชาติและผลิตแอลกอฮอล์ในระดับต่ำมากจนไม่ทำให้คุณมึนเมา ชาวมุสลิมจำนวนมากจึงถือว่าคอมบูชาสามารถบริโภคได้ เราแนะนำให้เก็บคอมบูชาไว้ในตู้เย็น เพราะถ้าเก็บไว้ที่อุณหภูมิห้อง คอมบูชาอาจหมักต่อไปและสะสมแอลกอฮอล์ได้มากขึ้น
ในช่วงที่ผ่านมาคอมบูชะก็เริ่มเป็นที่นิยมมากขึ้นในกลุ่มคนที่รักสุขภาพ เนื่องจากข้อมูลหลายๆด้านเริ่มสนับสนุนคุณประโยชน์ของคอมบูชะ แต่อย่างไรก็ตามในคอมบูชะเองก็มีทั้งปริมาณน้ำตาลและปริมาณของแอลกอฮอล์ที่เป็นส่วนผสม ในการรับประทานก็ควรเลือกรับประทานในปริมาณที่พอดี ไม่มากเกินไปเพื่อสุขภาพที่ดีอย่างที่คุณต้องการ
บทความที่น่าสนใจ
Tags: