ตัสบีห์ คืออะไร: คู่มือฉบับสมบูรณ์เพื่อความเข้าใจและการปฏิบัติในชีวิตประจำวัน

"ซิกรุลลอฮ์" หรือการรำลึกถึงอัลลอฮ์ คือสิ่งที่เชื่อมต่อจิตวิญญาณของเรากับพระผู้เป็นเจ้า ท่านนบีมุฮัมมัด (ซ.ล.) ได้เปรียบเทียบคนที่รำลึกถึงอัลลอฮ์กับคนที่ไม่รำลึกถึงพระองค์ว่า แตกต่างกันเหมือน "คนเป็นกับคนตาย" ท่ามกลางวิธีการรำลึกถึงพระเจ้ามากมาย "การตัสบีห์" เป็นวิธีที่ทำได้ง่ายที่สุดในชีวิตประจำวัน แต่กลับมีผลบุญมหาศาล

บทความนี้จะสรุปความรู้เรื่องตัสบีห์ให้มุสลิมทั่วไปเข้าใจง่าย นำไปปฏิบัติได้จริง พร้อมหลักฐานจากอัลกุรอานและหะดีษ

ตัสบีห์ คืออะไร?

ในภาษาอาหรับ "ตัสบีห์" (ซุบฮานัลลอฮ์) แปลว่า "มหาบริสุทธิ์ยิ่งแด่อัลลอฮ์" ความหมายที่แท้จริงคือ การยืนยันว่าอัลลอฮ์ทรงสมบูรณ์แบบ ไร้ข้อบกพร่องใดๆ

การตัสบีห์มักจะกล่าวคู่กับถ้อยคำอื่นๆ ซึ่งในอัลกุรอาน (ซูเราะฮ์อัลกะฮ์ฟิ อายะห์ที่ 46) เรียกกลุ่มคำเหล่านี้ว่า "อัลบากิยาต อัศศอลิฮาต" แปลว่า ความดีงามที่จีรังยั่งยืนตลอดไป ประกอบด้วย:

ผลบุญมหาศาลจากการตัสบีห์ (อ้างอิงจากหะดีษ)

ท่านนบีมุฮัมมัด (ซ.ล.) ได้บอกถึงความประเสริฐของการตัสบีห์ไว้หลายประการ ดังนี้:

1. ลบบาปได้เท่าฟองน้ำในทะเล: ใครที่กล่าว "ซุบฮานัลลอฮิ วะบิฮัมดิฮี" วันละ 100 ครั้ง บาป (เล็ก) ของเขาจะถูกลบล้าง แม้จะเยอะเท่าฟองน้ำในทะเลก็ตาม

2. ได้สวนอินทผลัมในสวรรค์: ใครที่กล่าว "ซุบฮานัลลอฮิลอะซีม วะบิฮัมดิฮี" จะถูกปลูกต้นอินทผลัมเตรียมไว้ให้เขา 1 ต้นในสวรรค์

3. คำสั้นๆ แต่น้ำหนักเยอะ: มี 2 ประโยคที่พูดง่าย แต่มีน้ำหนักมหาศาลบนตาชั่งความดีในวันกิยามะฮ์ และเป็นที่รักยิ่งของอัลลอฮ์ นั่นคือ "ซุบฮานัลลอฮิ วะบิฮัมดิฮี, ซุบฮานัลลอฮิลอะซีม"

วิธีนำตัสบีห์ไปใช้ในชีวิตประจำวัน

ศาสนาอิสลามสอนให้นำตัสบีห์มาใช้ในทุกจังหวะชีวิต เพื่อให้เราใกล้ชิดกับพระเจ้าเสมอ:

• หลังละหมาด 5 เวลา: ท่านนบีสอนให้กล่าว ซุบฮานัลลอฮ์ 33 ครั้ง, อัลฮัมดุลิลลาฮ์ 33 ครั้ง, อัลลอฮุอักบัร 33 ครั้ง (รวม 99) และปิดท้ายให้ครบ 100 ด้วยการกล่าว
  "ลาอิลาฮะอิลลัลลอฮ์ วะฮ์ดะฮู ลาชะรีกะละฮ์, ละฮุลมุลกุ วะละฮุลฮัมดุ, วะฮุวะ อะลา กุลลิ ชัยอิน กอดีร"
  (ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากอัลลอฮ์เพียงพระองค์เดียว ไม่มีภาคีใดสำหรับพระองค์ อำนาจและการสรรเสริญเป็นของพระองค์ และพระองค์ทรงปรีชาสามารถเหนือทุกสิ่ง)

• ก่อนนอน (ตัสบีห์ท่านหญิงฟาติมะฮ์): หากรู้สึกเหนื่อยล้าจากการทำงาน ให้กล่าว ซุบฮานัลลอฮ์ 33 ครั้ง, อัลฮัมดุลิลลาฮ์ 33 ครั้ง และอัลลอฮุอักบัร 34 ครั้ง ก่อนนอน ท่านนบีบอกว่าสิ่งนี้จะช่วยฟื้นฟูพลังงานได้ดีกว่าการมีคนรับใช้มาช่วยทำงานเสียอีก

• ยามเช้าและเย็น: ดุอาอ์ยามเช้าที่ท่านนบีสอนแก่ท่านหญิงญุวัยริยะฮ์ คือการกล่าว
  "ซุบฮานัลลอฮิ วะบิฮัมดิฮี, อะดะดะ ค็อลกิฮี, วะริฎอ นัฟสิฮี, วะซินะตะ อัรชิฮี, วะมิดาดะ กะลีมาติฮี"
  (มหาบริสุทธิ์ยิ่งแด่อัลลอฮ์ และด้วยการสรรเสริญต่อพระองค์ เท่ากับจำนวนสิ่งถูกสร้างของพระองค์ เท่ากับความพอพระทัยของพระองค์ เท่ากับน้ำหนักแห่งบัลลังก์ของพระองค์ และเท่ากับน้ำหมึกแห่งถ้อยคำของพระองค์)
  จำนวน 3 ครั้ง ซึ่งได้บุญมากกว่าการนั่งซิกรุลลอฮ์เป็นเวลานานๆ

• ยามเครียด เจอปัญหา หรือทำผิดพลาด: ให้อ่าน ดุอาอ์นบียูนุส ตอนที่ท่านติดอยู่ในท้องปลาวาฬ (อัลกุรอาน 21:87) ว่า
  "ลาอิลาฮะอิลลา อันตะ ซุบฮานะกะ อินนี กุนตุ มินัซซอลิมีน"
  (ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ มหาบริสุทธิ์ยิ่งแด่พระองค์ แท้จริงข้าพระองค์คือผู้ที่ทำผิด) อัลลอฮ์จะทรงตอบรับและปลดเปลื้องความทุกข์ให้

การตัสบีห์ในละหมาดและพิธีกรรมต่างๆ

• ในท่ารุกั๊วะอฺและสุญูด: ตอนรุกัวะให้กล่าว "ซุบฮานะ ร็อบบิยัลอะซีม" และตอนสุญูดให้กล่าว "ซุบฮานะ ร็อบบิยัลอะอ์ลา" อย่างน้อย 3 ครั้ง ซึ่งนักวิชาการส่วนใหญ่มองว่าเป็นสิ่งที่ควรทำอย่างยิ่ง (ซุนนะฮ์)

• ละหมาดตัสบีห์: เป็นละหมาดพิเศษ 4 ร็อกอะฮ์ ที่มีการอ่านตัสบีห์รวม 300 ครั้ง แม้นักวิชาการบางท่านจะมองว่าสายรายงานหะดีษอ่อน แต่หลายท่านก็ยอมรับว่าทำได้เพื่อแสวงหาผลบุญและลบล้างบาป

• ระหว่างทำฮัจญ์หรืออุมเราะฮ์: ส่งเสริมให้อ่านตัสบีห์และรำลึกถึงอัลลอฮ์ตลอดเวลา โดยเฉพาะตอนเดินรอบกะอ์บะฮ์ (ตอวาฟ)

ข้อควรรู้: วิธีนับตัสบีห์ ใช้อะไรนับดี?

หลายคนสงสัยว่าควรใช้อะไรนับจำนวนตัสบีห์ นี่คือข้อสรุปตามหลักศาสนา:

1. ใช้นิ้วมือ (ดีที่สุด): เป็นแบบอย่างของท่านนบี (ซ.ล.) โดยเฉพาะการใช้นิ้วมือขวา เพราะนิ้วมือจะเป็นพยานให้เราในวันกิยามะฮ์ ส่วนการใช้ทั้งสองมือก็สามารถทำได้เช่นกัน

2. ใช้ลูกประคำ หรือ เครื่องนับดิจิทัล: นักวิชาการในยุคปัจจุบันมองว่าเป็น "สิ่งที่อนุญาตให้ทำได้" (มุบาฮ์) ไม่ใช่เรื่องอุตริ (บิดอะฮ์) เพราะมันเป็นเพียงเครื่องมือช่วยจำ หากสิ่งนี้ช่วยให้เรามีสมาธิและไม่หลงลืมจำนวน ก็สามารถใช้ได้ตราบใดที่ไม่ได้ทำเพื่อโอ้อวด

3. เสียงดัง หรือ เสียงเบา: การตัสบีห์ในใจหรือออกเสียงเบาๆ เป็นวิธีที่ดีที่สุด เพราะแสดงถึงความถ่อมตนและมีสมาธิ แต่ถ้าเป็นการอ่านเพื่อสอนหรืออ่านพร้อมกันโดยไม่รบกวนผู้อื่น ก็ถือว่าทำได้

ประโยชน์ทางจิตใจ

นอกจากผลบุญในโลกหน้าแล้ว การตัสบีห์ยังมีผลดีต่อสุขภาพจิตอย่างมาก การทำซ้ำๆ อย่างมีสติจะช่วยลดฮอร์โมนความเครียด (Cortisol) ทำให้จิตใจนิ่งและสงบขึ้น ตรงกับที่อัลกุรอาน (13:28) ได้กล่าวไว้ว่า "พึงทราบเถิดว่า ด้วยการรำลึกถึงอัลลอฮ์เท่านั้นที่ทำให้หัวใจสงบ"

การทำให้ลิ้นเปียกชุ่มไปด้วยการตัสบีห์ในทุกๆ วัน จึงเป็นการปรับสมดุลชีวิตที่ง่ายและทรงพลังที่สุดสำหรับมุสลิมทุกคน

บทความที่น่าสนใจ

• การขอดุอาหลังละหมาด 5 เวลา (ขอพร)
• 6 ดุอาอฺ ขณะสุญูดของท่านนบี พร้อมคำอ่าน
• ตื่นแต่เช้า ปฏิบัติภารกิจยามเช้า ตามซุนนะฮ์นบี(ซล.) ริสกีเพิ่มพูน
• ทำไมอิสลามต้องละหมาดวันละ 5 เวลา
• สุดยอด 15 วิธี ให้ชีวิตมีบารอกัต